Thiên nhiên có sự phân hóa giữa phía Bắc và phía Nam dãy Hoành Sơn, từ Tây sang Đông.

- Phân hóa theo chiều Bắc- Nam: 

+ Phía Bắc: là dải Trường Sơn Bắc có tài nguyên rừng và khoáng sản giàu có.

+ Phía Nam: là dải Trường Sơn Nam có diện tích rừng ít hơn, khoáng sản nghèo nàn.

- Phân hóa theo chiều Tây- Đông: 

Từ Tây sang Đông tỉnh nào cũng có núi, gò đồi, đồng bằng, biển, mỗi dạng địa hình đem đến một lợi thế phát triển kinh tế khác nhau cho vùng.

* Đánh giá: 

- Thuận lợi:

+ Rừng và khoáng sản: phát triển lâm nghiệp và khai thác khoáng sản.

+ Địa hình nhiều gò đồi là điều kiện để phát triển mô hình nông- lâm kết hợp, chăn nuôi gia súc lớn trâu, bò.

+ Vùng biển với nhiều bãi cá, tôm, các vũng vịnh, đầm phá, các đảo ven bờ thuận lơi cho đánh bắt và nuôi trồng thủy sản nước lợ.

+ Vùng có nhiều tài nguyên du lịch thiên nhiên như các hang động, bãi tắm, các vườn quốc gia...động Phong Nha- Kẻ Bàng, động Thiên Đường,...thuận lợi để phát triển du lịch.

- Khó khăn:

+ Khí hậu: thiên tai, bão lũ thường xảy ra, gió phơn khô nóng gây hạn hán hàng năm gây nhiều khó khăn cho sản xuất và đời sống dân cư.

+ Nạn cát bay, cát chảy lấn đồng ruộng ven biển.

+ Sông ngòi ngắn, dốc, thường có lũ vào mùa mưa.